các dạng bài so sánh văn học

(*) Giáo sư Trung tâm Phiên dịch học và Văn hóa học so sánh Đại học Warwick (Mỹ). Bà là tác giả của hơn 20 cuốn sách, trong đó cuốn Translation Studies (Phiên dịch học, in lần thứ ba năm 2002) thường xuyên được in lại và trở thành cuốn sách giáo khoa quan trọng nhất trên thế giới về lĩnh vực này. – Ngoài ra học sinh có thể gặp các dạng đề khác của so sánh văn học như trào lưu, khuynh hướng, sự thay đổi phong cách của các nhà văn… Xem thêm bài viết : Các dạng đề so sánh văn học thường gặp. Cách làm dạng đề so sánh văn học. Quy trình và cách thức thực hiện motif geometris banyak dijumpai pada benda benda karya seni. Hướng dẫn làm dạng đề so sánh văn học- Luyện thi học sinh giỏi môn văn Dàn ý kiểu bài so sánh, bộ đề so sánh văn học có đáp án và bài văn mẫu tham khảo. Tài liệu ôn thi học sinh giỏi môn văn Mục Lục 1 Các dạng so sánh văn học2 Cách làm dạng đề so sánh văn học3 Bộ đề dạng so sánh văn họcCác dạng so sánh văn học-So sánh hai chi tiết trong hai tác phẩm– So sánh hai đoạn thơ– So sánh hai đoạn văn– So sánh hai nhân vật– Ngoài ra học sinh có thể gặp các dạng đề khác của so sánh văn học như trào lưu, khuynh hướng, sự thay đổi phong cách của các nhà văn…Xem thêm bài viết Các dạng đề so sánh văn học thường gặp Cách làm dạng đề so sánh văn họcQuy trình và cách thức thực hiện kiểu bài so sánha. Quy trìnhQuy trình thực hiện kiểu bài so sánh có thể phân lập theo các bước sau. Đề bao giờ cũng đưa ra các đối tượng để so sánh hai đoạn thơ, hai đoạn văn, hai nhân vật, hai chi tiết…Vì vậy học sinh có thể làm theo các bước sau – Mở bài Giới thiệu khái quát tác giả, tác phẩm, vấn đề cần so sánh nên đi từ những điểm tương đồng của hai vấn đề được so sánh để bài chặt chẽ. – Thân bài+ Phân tích đối tượng thứ nhất.+ Phân tích đối tượng thứ hai.+ Tìm điểm tương đồng, khác biệt.+ Lí giải nguyên nhân dựa vào hoàn cảnh sáng tác, phong cách riêng của tác giả+ Đánh giá đóng góp của nhà văn và tác phẩm đó đối với tiến trình phát triển của văn học Tùy thuộc vào khả năng của học sinh và kiểu đề áp dụng linh hoạt phần này – Kết luậnKhẳng định lại vấn đề cần so sánh, mở rộng liên hệ…*Chú ý khi làm dạng đề này. – Trước hết, cần phân lập đối tượng thành nhiều bình diện để đối sánh. Bước này nhằm phát huy trí tuệ sắc sảo và mĩ cảm của học sinh. Trên đại thể, hai bình diện bao trùm là nội dung tư tưởng và hình thức nghệ thuật. Tùy từng đối tượng được yêu cầu so sánh mà có cách chia tách ra các khía cạnh nhỏ khác nhau từ ngôn từ, hình ảnh, chi tiết, kết cấu, âm hưởng, giọng điệu đến đề tài, chủ đề, tư tưởng và cảm hứng nghệ thuật.– Sau đó cần nhận xét, đối chiếu để chỉ ra điểm giống và khác nhau. Bước này đòi hỏi học sinh cần có sự quan sát tinh tường, phát hiện chính xác và diễn đạt thật nổi bật, rõ nét, tránh nói chung chung, mơ hồ.– Cuối cùng là đánh giá, nhận xét và lí giải nguyên nhân của sự giống và khác nhau đó. Bước này đòi hỏi những tiêu chuẩn chắc chắn và bản lĩnh vững vàng cùng những hiểu biết sâu sắc ngoài văn bản để tránh những suy diễn tùy tiện, chủ quan, thiếu sức thuyết phục. Cách thứcCách trình bày kiểu bài so sánh thông thường có hai cách là nối tiếp và song tiếp là lần lượt phân tích từng đối tượng sau đó chỉ ra cái giống và khác nhau . Cách này dễ làm nhưng khó hay, nhiều khi trùng lặp ý và sắc thái so sánh bị chìm. Tuy nhiên, vì yêu cầu cho đại trà nên đáp án đại học những năm qua thường gợi ý theo cách hai là song song tức là song hành so sánh trên mọi bình diện của hai đối tượng. Cách này hay nhưng khó, đòi hỏi khả năng tư duy chặt chẽ, lô thêm bài viết Cách mở bài cho dạng đề so sánh văn họcCách làm dạng đề so sánh hai nhân vật Hướng dẫn làm Dạng đề so sánh hai đoạn thơ Bộ đề dạng so sánh văn họcPhần bài tập dạng đề so sánh, các bạn xem ở link này Bộ đề so sánh văn học Bài viết gợi ý Kiểu bài so sánh văn học yêu cầu thực hiện cách thức so sánh trên nhiều bình diện – So sánh các tác phẩm – So sánh các đoạn tác phẩm hai đoạn thơ hoặc hai đoạn văn xuôi – So sánh các nhân vật văn học. – So sánh các tình huống truyện. – So sánh các cốt truyện. – So sánh cái tôi trữ tình giữa các bài thơ. – So sánh các chi tiết nghệ thuật. – So sánh nghệ thuật trần thuật… Quá trình so sánh có thể chỉ diễn ra ở các tác phẩm của cùng một tác giả, nhưng cũng có thể diễn ra ở những tác phẩm của các tác giả cùng hoặc không cùng một thời đại, giữa các tác phẩm của những trào lưu, trường phái khác nhau của một nền văn họcCách làm bài dạng đề so sánh MỞ BÀI – Dẫn dắt mở bài trực tiếp không cần bước này – Giới thiệu khái quát về các đối tượng so sánh THÂN BÀI Học sinh có thể chọn một trong hai cách sau Cách 1 1. Làm rõ đối tượng thứ nhất bước này vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận nhưng chủ yếu là thao tác lập luận phân tích. 2. Làm rõ đối tượng thứ 2 bước này vận kết hợp nhiều thao tác lập luận nhưng chủ yếu là thao tác lập luận phân tích. 3. So sánh nét tương đồng và khác biệt giữa hai đối tượng trên cả hai bình diện nội dung và hình thức nghệ thuật bước này vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận nhưng chủ yếu là thao tác lập luận phân tích và thao tác lập luận so sánh. 4. Lý giải sự khác biệt thực hiện thao tác này cần dựa vào các bình diện bối cảnh xã hội, văn hóa mà từng đối tượng tồn tại; phong cách nhà văn; đặc trưng thi pháp của thời kì văn học… bước này vận nhiều thao tác lập luận nhưng chủ yếu là thao tác lập luận phân tích. Cách 2 1. Giới thiệu vị trí, sơ lược về hai đối tượng cần so sánh. 2. So sánh nét tương đồng và nét khác biệt giữa hai hai nhiều đối tượng theo từng tiêu chí trên cả hai bình diện nội dung, nghệ thuật. Ở mỗi tiêu chí tiến hành phân tích ở cả hai tác phẩm để có thể thấy được điểm giống, điểm khác. Học sinh có thể dựa vào một số tiêu chí sau để tìm ý tất nhiên tùy từng đề cụ thể có thể thêm, hoặc bớt các tiêu chí – Tiêu chí về nội dung đề tài, chủ đề, hình tượng trung tâm tầm vóc, vai trò, ý nghĩa của hình tượng, cảm hứng, thông điệp của tác giả…. – Tiêu chí về hình thức nghệ thuật Thể loại, hệ thống hình ảnh, ngôn từ, nhịp điệu, giọng điệu, biện pháp nghệ thuật… 3. Sau khi chỉ ra điểm giống, điểm khác cần lí giải vì sao có điểm giống, điểm khác này. Với cách làm này các tiêu chí so sánh được thể hiện một cách rõ ràng và phân tích kĩ hơn tuy nhiên đòi hỏi học sinh phải có khả năng tổng hợp và tư duy rất cao để tìm ra các tiêu chí so sánh nếu không sẽ bị mất ý nên cách làm này theo chúng tôi chỉ nên áp dụng với đối tượng học sinh giỏi. Trong khuôn khổ của chuyên đề, tất cả các đề thực nghiệm đều được chúng tôi triển khai theo cách làm thứ nhất để phù hợp với đông đảo đối tượng học sinh phổ thông cũng như đáp án của Bộ giáo dục và đào tạo. KẾT BÀI – Khái quát những nét giống nhau và khác nhau tiêu biểu – Có thể nêu những cảm nghĩ của bản thân. Cách trình bày kiểu bài so sánh văn học đạt điểm cao So sánh văn học là một thao tác tư duy, được rèn luyện để trở thành một ý thức, một thói quen trong cảm thụ văn chương, giúp việc cảm thụ, phân tích được sâu sắc và tinh tế. Song so sánh văn học cũng trở thành một kiểu bài nghị luận đòi hỏi phải có một phương pháp, một cách thức trình bày tương ứng. Có hai cách trình bày bài nghị luận so sánh như­ sau 1 Cách 1 Kiểu bài so sánh nối tiếp. a Khái quát gọn những nét tương đồng và khác biệt, nét chung và nét riêng của đối tượng so sánh. b Lần lượt khai thác cụ thể từng đối tượng được so sánh, hết đối tượng này chuyển sang đối tượng khác chú ý khai thác, phân tích trong sự so sánh. c Đánh giá, tổng hợp. * Cách này có thể dùng cho đối tượng so sánh ở cấp độ nhỏ, ít như từ ngữ, hình ảnh, chi tiết, kết cấu, đoạn trÝch ng¾n… khảo sát trong một đến hai tác phẩm. VD Cùng bộc lộ nỗi nhớ về Tây Bắc trong bài Tây Tiến, Quang Dũng viết Sông Mã xa rồi, Tây Tiến ơi! Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi Mường Lát hoa về trong đêm hơi. trong bài Tiếng hát con tàu Chế Lan Viên viết Nhớ bản sương giăng, nhớ đèo mây phủ Nơi nao qua lòng lại chẳng yêu thương? Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn. Cảm nhận của anh / chị về hai đoạn thơ trên. Đề thi tuyển sinh đại học khối C năm 2008 Cách 2 Kiểu bài so sánh song song. a Khái quát gọn như kiểu bài thứ nhất. b Chia tách đối tượng thành nhiều bình diện, khai thác trong sự đối sánh. Lấy cái chung làm nền tảng, làm tiêu chí so sánh, từ những nét giống nhau đó mà chỉ ra, phân tích những nét khác biệt của đối tượng so sánh. Đánh giá, tổng hợp. * Đây là cách làm khó song rất hay, thể hiện được khả năng tư duy, năng lực khái quát và cảm thụ tinh, sắc của học sinh giỏi. Cách làm này sử dụng cho các cấp độ so sánh lớn như hình tượng nghÖ thuËt, tác phẩm, phong cách tác giả, thời đại văn học, khuynh hướng sáng tác… Được khảo sát trong hai hay nhiều tác giả, tác phẩm… VD Thơ nữ viết về tình yêu thường thể hiện sâu sắc bản lĩnh và ý thức về hạnh phúc của chính người phụ nữ. Hãy phân tích, so sánh bài thơ Tự tình Bài II của Hồ Xuân Hương và Sóng của Xuân Quỳnh đề làm rõ nét chung và nét riêng trong tâm sự tình yêu của hai nữ tác giả ở hai thời đại khác nhau. CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP MINH HỌA Có 1 dãy bài tập, các em bấm vào link này dạng đề so sánh văn học Hướng dẫn cách làm bài so sánh văn họcCách làm bài so sánh văn họcSo sánh văn học là một dạng đề mới, thường xuất hiện trong đề thi đại học, cao đẳng trong những năm gần đây. Nhằm giúp các bạn học sinh THPT học tốt môn Văn, chuẩn bị tốt cho các kỳ thi, các bạn có thể tham khảo đề xuất cách làm dạng đề so sánh văn học. Tài liệu chia sẻ những kinh nghệm rất hữu ích, giúp học sinh vượt qua khó khăn khi làm dạng bài xuất cách làm dạng đề so sánh văn họcSo sánh văn học là một kiểu bài khá mới mẻ nên chưa được cụ thể hóa thành một bài học riêng trong chương trình Ngữ văn bậc THPT, cũng không có nhiều tài liệu, bài viết để tham bài này chưa "lộ diện" trong sách giáo khoa nên không ít giáo viên tỏ ra lúng khi hướng dẫn học sinh viết bài, điều đó cũng ảnh hưởng ít nhiều đến chất lượng làm bài thi của học phát từ thực tiễn giảng dạy cũng như vai trò của một giáo viên tâm huyết với nghề văn, đồng thời góp phần tháo gỡ những khó khăn trên, cô Lê Thị Quỳnh Sen - Trường THPT Dương Quảng Hàm Hưng Yên đã chia sẻ những kinh nghệm rất hữu ích, giúp học sinh vượt qua khó khăn khi làm dạng bài so sánh văn loại đề so sánh văn học thường gặpBằng sự trải nghiệm của bản thân và dựa vào tổng kết các đề thi của những năm gần đây, cô Lê Thị Quỳnh Sen đã thống kê và khái quát lại thành những cấp bậc đề so sánh văn học cơ là So sánh hai chi tiết trong hai tác phẩm văn học; so sánh hai đoạn thơ; so sánh hai đoạn văn; so sánh hai nhân vật;So sánh cách kết thúc hai tác phẩm; so sánh phong cách tác giả; so sánh, đánh giá hai lời nhận định về một tác làm bài dạng đề so sánh văn họcĐứng trước một đề văn thường có rất nhiều cách triển khai, giải quyết vấn đề, song đối với kiểu đề so sánh văn học dù là ở dạng so sánh hai chi tiết, hai đoạn thơ, hai đoạnh văn, hay hai nhân vật .... phương pháp làm bài văn dạng này thông thường có hai cáchNối tiếp Lần lượt phân tích hai văn bản rồi chỉ ra điểm giống và khác nhauSong song Tìm ra các luận điểm giống và khác nhau rồi lần lượt phân tích từng luận điểm kết hợp với việc lấy song song dẫn chứng của cả hai văn bản minh 1 Phân tích theo kiểu nối tiếpĐây là cách làm bài phổ biến của học sinh khi tiếp cận với dạng đề này, cũng là cách mà Bộ giáo dục và đào tạo định hướng trong đáp án đề thi đại học - cao một lần lượt phân tích từng đối tượng so sánh cả về phương diện nội dung và nghệ thuật, sau đó chỉ ra điểm giống và khác này học sinh dễ dàng triển khai các luận điểm trong bài viết. Bài viết rõ ràng, không rối kiến thức nhưng cũng có cái khó là đến phần nhận xét điểm giống và khác nhau học sinh không thành thạo kĩ năng, nắm chắc kiến thức sẽ viết lặp lại những gì đã phân tích ở trên hoặc suy diễn một cách tùy hình khái quát của kiểu bài này như sau- Mở bài Dẫn dắt mở bài trực tiếp không cần bước này; giới thiệu khái quát về các đối tượng so sánh- Thân bài Làm rõ đối tượng so sánh thứ 1 bước này vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận nhưng chủ yếu là thao tác lập luận phân tích;Làm rõ đối tượng so sánh thứ 2 bước này vận kết hợp nhiều thao tác lập luận nhưng chủ yếu là thao tác lập luận phân tíchSo sánh Nhận xét nét tương đồng và khác biệt giữa hai đối tượng trên cả các bình diện như chủ đề, nội dung hình thức nghệ thuật...bước này vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận nhưng chủ yếu là thao tác lập luận phân tích và thao tác lập luận so sánhLý giải sự khác biệt Thực hiện thao tác này cần dựa vào các bình diện bối cảnh xã hội, văn hóa mà từng đối tượng tồn tại; phong cách nhà văn; đặc trưng thi pháp của thời kì văn học...bước này vận nhiều thao tác lập luận nhưng chủ yếu là thao tác lập luận phân tích- Kết bài Khái quát những nét giống nhau và khác nhau tiêu biểu; có thể nêu những cảm nghĩ của bản 2 Phân tích song songCách này hay nhưng khó, đòi hỏi khả năng tư duy chặt chẽ, lôgic, sự tinh nhạy trong phát hiện vấn đề học sinh mới tìm được luận diểm của bài viết và lựa chọn những dẫn chứng tiêu biểu phù hợp của cả hai văn bản để chứng minh cho luận điểm dụ, khi so sánh hai bài thơ Đất nước của Nguyễn Đình Thi và trích đoạn Đất nước của Nguyễn Khoa Điềm. Ứng dụng cách viết này học sinh không phân tích lần lượt từng tác phẩm như cách một mà phân tích so sánh song song trên các bình diện Xuất xứ - cảm hứng - hình tượng - chất liệu và giọng điệu trữ hình khái quát của kiểu bài này như sau- Mở bài Dẫn dắt mở bài trực tiếp không cần bước này; giới thiệu khái quát về các đối tượng so sánh- Thân bài Điểm giống nhau đưa ra luận điểm, dẫn chứng; điểm khác nhau đưa ra luận điểm, dẫn chứng.- Kết bài Khái quát những nét giống nhau và khác nhau tiêu biểu; có thể nêu những cảm nghĩ của bản Lê Thị Quỳnh Sen lưu ý Trong thực tế không phải đề nào chúng ta cũng có thể áp dụng theo đúng khuôn mẫu cách làm như đã trình bày ở trên. Phải tùy thuộc vào cách hỏi trong mỗi đề cụ thể mà áp dụng theo cách nào và áp dụng sao cho linh hoạt, phù có khi vận dụng đầy đủ các ý của phần thân bài, cũng có khi phải cắt bỏ một phần cho hợp với yêu cầu trọng tâm của đề, hay dụng ý của người viết. Tuyển tập 22 dạng bài so sánh văn học hay gặp trong đề thi Ngữ văn kỳ thi THPT quốc gia và hướng dẫn cách làm các em học sinh nên tham khảo trong những ngày ôn thi nước đang xem Các dạng đề so sánh văn học 1222 dạng bài so sánh văn học hay gặp trong đề thi Văn THPT quốc gia và cách làmTheo nhận định của nhiều bạn học sinh, phần Làm văn trong đề thi Ngữ Văn kỳ thi THPT quốc gia luôn là câu hỏi khiến nhiều bạn e dè. Có rất nhiều dạng đề thường xuyên được ra trong phần 5 điểm này, một trong số đó là dạng so sánh văn dạng bài so sánh văn học hay gặp trong đề thi THPT quốc giaTheo tổng hợp của ban tuyển sinh Cao đẳng Dược – Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur, so sánh văn học có thể rơi vào các dạng sauSo sánh hai chi tiết trong hai tác phẩm văn họcSo sánh hai đoạn thơSosánh hai đoạn vănSo sánh hai nhân vậtSo sánh cách kết thúc hai tác phẩmSo sánh, đánh giá hai lời nhận định về một tác phẩmSo sánh tình huống truyệnSo sánh chi tiết nghệ thuậtBạn có thể tham khảo ví dụ sau đây1, Vẻ đẹp con sông Việt Nam qua 2 tác phẩm “Ai đã đặt tên cho dòng sông” và “Người lái đò sông Đà”2, Từ cuộc đời của các nhân vật phụ nữ trong hai tác phẩm “Vợ nhặt” Kim Lân và “Vợ chồng A Phủ” Tô Hoài. Anh chị hãy phát biểu suy nghĩ của mình về số phận người phụ nữ xưa và với dạng bài này, yêu cầu thí sinh phải có nhiều kỹ năng như phân tích, mở rộng, liên hệ. Đây là dạng đề tương đối khó, tuy nhiên nếu thí sinh có cách làm phù hợp, bạn sẽ dễ ẵm điểm và tạo được ấn tượng với người thêm Top 10+ Diễn Viên Phim Jav, Khiêu Dâm Trẻ Đẹp Nhất Thế Giới, Top 3 Nam Diễn Viên Phim Sex Nổi Tiếng Nhật BảnSau đây là tuyển tập 22 dạng đề so sánh văn học hay gặp trong đề thi THPT quốc gia môn Ngữ văn các em học sinh có thể tham khảo trong những ngày ôn thi nước chi tiết tại đâyThí sinh có thể tải xuống tài liệu này Tại các sĩ tử ôn thi tốt và đạt kết quả cao trong kỳ thi sắp tổng hồ sơ tại Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur

các dạng bài so sánh văn học